Göç Olgusunun Ekonomi-Politiği ve Uluslararası Göç Kuramları Üzerine Bir Değerlendirme

Fuat Güllüpınar
12.877 14.838

Öz


Bu çalışma, göç olgusunun ortaya çıktığı dönemlerin siyasi, ekonomik ve kültürel belirleyicileri
tarafından şekillendirildiğini özellikle göç akımlarını açıklayan kuramlara odaklanarak
öne sürmektedir. Çalışma, aynı zamanda göç teorilerinin, tarihsel olarak dünyadaki
dönemsel ekonomik politika ve uygulamalardan etkilendiğinin altını çizmektedir. Buna
göre, 1960’lı yıllarda ortaya atılan neo-klasik göç teorileri dayandıkları iktisat modeline
ve günün koşullarına uygun olarak “bireysel faktörleri” göç analizinin içine dâhil etmiştir.
Bu teori, göç sürecini bireysel girişimin bir parçası olarak yorumlarken, bölgeler arası
eşitsizlikleri işgücü arz-talebi yoluyla giderilebilecek geçici dengesizlik durumları olarak
değerlendirmiştir. Ancak, özellikle 1970’li yılların ekonomik krizleri ve işgücünün sömürülmesine
karşı oluşan negatif ortam, yapısal eşitsizliklerin sorgulanmasını gündeme
getirmiştir. Bu bağlamda, merkez-çevre ilişkileri kapsamında, uluslararası göçün merkez
ülkeler tarafından çıkarlarına uygun olarak yönlendirildiğini savunan dünya sistemi teorisi
ön plana çıkmıştır. Aynı dönemlerde, ikili işgücü piyasası teorisi ise merkez-çevre kavramını
işgücü piyasalarının yapısına uyarlayarak zengin ülkelerdeki birincil (vasıflı) ve
ikincil (vasıfsız) işgücü ayrımına dayalı olarak enformel sektörün güvencesiz ve ucuz
işgücü olması nedeniyle yüksek düzeyde göçmen emek gücüne ihtiyacı olduğu iddiasındadır.
1990’lı yıllardan sonra ise, ekonominin küreselleşmesi ve uluslararası iletişim ve
ulaşım kaynaklarının gelişmesinin uluslararası göç sürecinde yarattığı karmaşıklaşma ile
birlikte yapısal faktörlerin yanında kültür, aileler, etnik gruplar ve ilişki ağlarının da göç
analizine katılması söz konusu olmuştur.


Tam metin:

PDF




                                                                                                                        
                         Dergimiz ASOS Index ile taranmaktadır.